Yazılım yapmayı zorlaştıran her zaman kod birimleri arasındaki bağimlılıklar ve bu bağımlılıkların yönetimi olmuştur. Bu bağımlılıkları tamamen yok etmek yazılım sistemini anlamsız kılarken, kontrolden çıkmalarına göz yummak yazılım sisteminin ölüm fermanı olabilir. Yazılım mühendisi bunu bilir ve gerekli gördüğü yerlerde DIP, ISP ve SRP gibi tasarım prensiplerini kullanarak kodu dokur. Yazılımcının kod yazarken devamlı uygulaması […]
SOLID (Single responsibility, Open-closed, Liskov substitution, Interface segregation ve Dependency inversion) yazılım tasarım prensipleri için kullanılan bir kısaltmadır. Yazılım yaparken SOLID uygulandığı taktirde bakımı ve geliştirilmesi kolay yazılım sistemleri oluşturmak mümkündür. En verimli hali test güdümlü yazılım ile uygulanır. S SRP Single Responsibility Principle Her yazılım biriminin (sınıf, nesne, metot) tek bir […]
Bu yazıyı PDF olarak edinebilirsiniz.
Bu yazıyı PDF olarak edinebilirsiniz.
Bu yazıyı PDF olarak edinebilirsiniz.
Yazılım sistemi müşteri gereksinimleri doğrultusunda zaman içinde değişikliğe uğrar. Meydana gelen değişiklerin sistemde bulunan birçok paketi etkilemesi, sistemin bakılabilirliğini negatif etkiler. CCP’ye göre yapılan değişikliklerin sistemin büyük bir bölümünü etkilemesini önlemek için, aynı sebepten dolayı değişikliğe uğrayabilecek sınıfların aynı paket içinde yer alması gerekir. CCP daha önce incelediğimiz, sınıflar için uygulanan Single Responsibility (SRP) prensibinin […]
Bu prensip hangi sınıfların aynı paket içinde yer alması gerektiği konusuna açıklık getirir. CRP’ye göre beraberce tekrar kullanılabilir yapıda olan sınıfların aynı paket içinde olması gerekir. Bu yazıyı PDF dosyası olarak aşağıdaki linkten edinebilirsiniz. EOF (End of Fun) Özcan Acar
Program modülleri paketler (packages) kullanılarak organize edilir. Paketler arasında sınıfların birbirlerini kullanmalarıyla bağımlılıklar oluşur. Bunun bir örneği resim 1 de yer almaktadır. Eğer paket B bünyesindeki bir sınıf paket A bünyesinde bulunan bir sınıf tarafından kullanılıyorsa, bu paket A’nin paket B’ye bağımlılığı olduğu anlamına gelir. Bu tür bağımlılıkların oluşması doğaldır. Amaç bu bağımlılıkları ortadan kaldırmak […]
Birbiriyle ilişkili olmayan birçok metodu ihtiva eden büyük bir interface sınıf yerine, birbiriyle ilişkili (cohesive) metotların yer aldığı birden fazla interface sınıfı daha makbuldür. ISP uygulanmadığı taktirde, birden fazla sorumluluğu olan interface sınıflar oluşur. Zaman içinde yüklenen yeni sorumluluklarla bu interface sınıflar daha da büyür ve kontrol edilemez bir hale gelebilir. Bunun bir örneğini resim […]
Bu prensibe göre somut sınıflara olan bağımlılıklar soyut sınıflar ve interface sınıflar kullanılarak ortadan kaldırılmalıdır, çünkü somut sınıflar sık sık değişikliğe uğrarlar ve bu sınıflara bağımlı olan sınıflarında yapısal değişikliğe uğramalarına sebep olurlar. Resim 1 de görülen yapı DIP prensibine ters düşmektedir, çünkü RemoteControl sınıfı somut bir sınıf olan TV sınıfına bağımlıdır. TV bünyesinde meydana […]
Barbara Liskov tarafından geliştirilen bu prensip kısaca şöyle açıklanabilir: Alt sınıflardan oluşturulan nesneler üst sınıfların nesneleriyle yer değiştirdiklerinde aynı davranışı göstermek zorundadırlar. LSP’ye göre herhangi bir sınıf kullanıcısı, bu sınıfın alt sınıfları kullanmak için özel bir efor sarf etmek zorunda kalmamalıdır. Onun bakış açısından üst sınıf ve alt sınıf arasında farklılık yoktur. Üst sınıf nesnelerinin […]
Yazılım disiplininde değişmeyen birşey varsa o da değişikliğin kendisidir. Birçok program müşteri gereksinimleri doğrultusunda ilk sürümden sonra değişikliğe uğrar. Bu doğal bir süreçtir ve müşteri programı kullandıkça ya yeni gereksinimlerini ya da mevcut fonksiyonlar üzerinde adaptasyonları gerekçe göstererek programın değiştirilmesini talep edecektir. Tanınmış yazılım ustalarından Ivar Jacobson bu konuda şöyle bir açıklamada bulunmuştur: “All systems […]
Bir program bünyesinde, tanımlanan görevlerin yerine getirilebilmesi için birden fazla nesne görev alır. Bu nesneler birbirlerinin sundukları hizmetlerden faydalanarak kendi görevlerini yerine getirirler. Bu durumda nesneler arası bağımlılıklar oluşur. Bir nesne kullandığı diğer bir nesne hakkında ne kadar fazla detay bilgiye sahip ise, o nesneye olan bağımlılığı o oranda artar. Oluşan her bağımlılık bir sınıf […]
Resim 1 deki gibi bir sınıfa daha önce bir yerlerde rastlamışsınızdır. Bu sınıf kendisini bilgibankasına ekleme, silme, müşteriye email gönderme, login yapma (shop sistemi olabilir) ve sipariş oluşturma işlemlerini yapabilmektedir. Resim 1 Büyük bir ihtimalle bu sınıfı programlayan programcı kendisi ile gurur duyuyor olmalıdır. Aslında böyle bir sınıfın ve programcının küçümsenecek hiçbir tarafı yok. Bu […]