Java String Nesnelerinin Hafıza Kullanımı Nasıl Azaltılır? başlıklı yazım.
Çok Gezen mi Bilir, Çok Okuyan mı?
Çok Gezen mi Bilir, Çok Okuyan mı? başlıklı yazım.
Yazılımda Geviş Getirme Taktiği Nasıl Uygulanır?
Koyun, keçi, deve gibi hayvanlar otları çiğnemeden yutarlar. Daha sonra dinlenme esnasında yuttukları otları ağızlarına getirerek, çiğnerler. Buna işleme geviş getirme denir.
Geviş getirme hayvanların evrim sürecinde düşmanlarına karşı geliştirdikleri bir savunma mekanizmasıdır. Bu tür hayvanlar düşmanlarından kaçabilmek için buldukları besinleri çiğnemden yutarlar. Daha sonra kendilerini güvende hissettikleri bir yer ve anda çiğnemeden yuttukları bu besinleri geviş getirme yöntemiyle tekrar çiğnerler.
Bu yazımda geviş getirme mekanizmasının yazılımda nasıl kullanılabileceğini göstermek istiyorum.
Öncelikle yazdığımız kodların yazıcıdan çıktısını almamız gerekiyor. Daha sonra kağıtları küçük parçalara bölerek, çiğnemeden, yutuyoruz….. :)
İşin şakasını yaptıktan sonra, geviş taktiğine tekrar geri dönelim. Geviş getirme mekanizması iki kademeli işlemektedir. Birinci kademede hayvan çok hızlı bir şekilde otları dişleriyle kopararak, çiğnemeden yutar. İkinci kademede hayvan geviş getirerek, daha önce çiğnemeye zaman bulamadığı besinleri çiğner.
Şimdi kod yazma sürecini de bu iki kademeyle şekillendirmeye çalışalım. Birinci kademenin geviş getirme mekanizmasına göre hızlı bir şekilde, kodun hangi yapıda olduğu düşünülmeden yazılması gerekiyor. Ben bu kademede test güdümlü yazılım yaparak, kodu oluşturmayı tercih ediyorum. Amacım çalışır durumda olan testleri ve kodları oluşturmak. Birinci kademede kodun hangi durumda olduğu beni ilgilendirmiyor. Ot yiyen hayvanın yaptığı gibi kodu yazıyor ve kaçıyorum. Kaçıyorum, çünkü ikinci kademede kodu tekrar çiğneyerek, yani kodu yeniden yapılandırarak (refactoring), tekrar elden geçireceğim. Kaçabilmem için testlerin ve kodun çalışır durumda olması gerekiyor.
Şimdi bunun nasıl yapıldığını bir örnek üzerinde inceleyelim. Bir dosyada yer alan tüm kelimeleri, kaç kez kullanıldıklarını görecek şekilde bir dosyaya eklememiz gerekiyor. Örneğin dosyamız içerisinde şu satır olsun:
[sourcecode language=’java’]
bu bir test
[/sourcecode]
Elde edeceğimiz dosyanın içeriği şu şekilde olmalı:
[sourcecode language=’java’]
test: 1
bir: 1
bu: 1
[/sourcecode]
Her kelimenin dosya içinde kaç kez kullanıldığını görüyoruz. Bu kodu test güdümlü şu şekilde yazdım:
[sourcecode language=’java’]
package test.the.west;
import java.io.File;
import java.io.IOException;
import java.util.HashMap;
import java.util.List;
import java.util.Map;
import java.util.Map.Entry;
import java.util.Set;
import org.apache.commons.io.FileUtils;
import org.hamcrest.CoreMatchers;
import org.junit.Test;
import static org.hamcrest.CoreMatchers.is;
import static org.junit.Assert.assertThat;
public class WordSorterTest {
private class FileNotFound extends RuntimeException {
private static final long serialVersionUID = 1L;
}
private class FileIsEmpty extends RuntimeException {
private static final long serialVersionUID = 1L;
}
private class SortError extends RuntimeException {
public SortError(final Exception e) {
super(e);
}
private static final long serialVersionUID = 1L;
}
private class WordSorter {
public void sort(final File file) {
if (!file.exists()) {
throw new FileNotFound();
}
List
try {
lines = FileUtils.readLines(file);
if (lines.size() == 0) {
throw new FileIsEmpty();
}
} catch (final IOException e) {
throw new SortError(e);
}
final Map
for (final String line : lines) {
final String[] words = line.split(” “);
for (final String word : words) {
Integer value = values.get(word);
if (value == null) {
values.put(word, new Integer(1));
} else {
values.put(word, ++value);
}
}
}
final StringBuilder newContent = new StringBuilder();
final Set
for (final Entry
newContent.append(entry.getKey() + “:\t” + entry.getValue()).append(“\n”);
}
System.out.println(newContent);
try {
FileUtils.write(file, newContent);
} catch (final IOException e) {
throw new SortError(e);
}
}
}
@Test(expected = FileNotFound.class)
public void when_file_does_not_exits_error_is_thrown() throws Exception {
final WordSorter sorter = new WordSorter();
sorter.sort(new File(“xx”));
}
@Test(expected = FileIsEmpty.class)
public void when_file_is_emptry_error_is_thrown() throws Exception {
final File file = File.createTempFile(“myfile”, “.txt”);
final WordSorter sorter = new WordSorter();
sorter.sort(file);
}
@Test
public void words_are_sorted_by_count_and_written_to_the_same_file() throws Exception {
final File file = File.createTempFile(“myfile”, “.txt”);
FileUtils.write(file, getDummyContent());
final WordSorter sorter = new WordSorter();
sorter.sort(file);
final List
assertThat(lines.size(), is(3));
assertThat(lines.get(0), is(CoreMatchers.equalTo(“test:\t1”)));
assertThat(lines.get(1), is(CoreMatchers.equalTo(“bir:\t1”)));
assertThat(lines.get(2), is(CoreMatchers.equalTo(“bu:\t1”)));
}
private String getDummyContent() {
return “bu bir test”;
}
}
[/sourcecode]
İşletme mantığı WordSorter sınıfının sort() isimli metodunda yer alıyor. İlk bakışta bu metot bünyesinde ne olup, bittiğini anlamak mümkün değil, çünkü kod testleri tatmin edecek seviyeden ileri gitmiyor, yani metot temiz kod (clean code) prensiplerine uygun değil. Tüm testlerimiz çalışır durumda ise, o zaman birinci kademeyi tamamlamış oluyoruz. Bu kademede gerisi bizi ilgilendirmiyor. Şimdi tekrar geviş getiren hayvanı hatırlayalım. O da ilk kademede dişleriyle otları koparıp, yuttuktan sonra geviş getirebileceği bir yere gider. Hayvan ilk kademede otun çiğnenmesi ile ilgilenmez. Biz de ilk kademede kodun çiğnenmesi, yani yeniden yapılandırılarak, daha okunur hale gelmesi ile ilgilenmiyoruz.
Şimdi geviş getirme zamanı. İkinci kademede kodu yeniden yapılandırarak (çiğneyerek), daha okunur hale getiriyoruz. Kodun yeni hali aşağıda yer almaktadır.
[sourcecode language=’java’]
private class WordSorter {
public void sort(final File file) {
checkFile(file);
final List
final Map
sortWords(lines, sortedKeys);
final String newContent = buildSortedContent(sortedKeys);
logSortedContent(newContent);
writeSortedContentToFile(file, newContent);
}
private List
List
try {
lines = FileUtils.readLines(file);
checkLines(lines);
} catch (final IOException e) {
throw new SortError(e);
}
return lines;
}
private void checkLines(final List
if (noLines(lines)) {
throw new FileIsEmpty();
}
}
private void checkFile(final File file) {
if (!file.exists()) {
throw new FileNotFound();
}
}
private void writeSortedContentToFile(final File file, final String newContent) {
try {
writeFile(file, newContent);
} catch (final IOException e) {
throw new SortError(e);
}
}
private void writeFile(final File file, final String newContent) throws IOException {
FileUtils.write(file, newContent);
}
private void logSortedContent(final String newContent) {
System.out.println(newContent);
}
private String buildSortedContent(final Map
final StringBuilder content = new StringBuilder();
final Set
for (final Entry
content.append(entry.getKey() + “:\t” + entry.getValue()).append(“\n”);
}
return content.toString();
}
private void sortWords(final List
for (final String line : lines) {
final String[] words = line.split(” “);
handleWords(values, words);
}
}
private void handleWords(final Map
for (final String word : words) {
handleWord(values, word);
}
}
private void handleWord(final Map
Integer value = values.get(word);
if (valueNull(value)) {
putWith(values, word, new Integer(1));
} else {
putWith(values, word, ++value);
}
}
private boolean valueNull(final Integer value) {
return value == null;
}
private void putWith(final Map
values.put(word, value);
}
private boolean noLines(final List
return lines.size() == 0;
}
}
[/sourcecode]
Yeni yapılandırma kademesinde metotların 3-5 satırdan fazla olmamasına dikkat ediyorum. Bir metot bünyesinde ne kadar az satır varsa, kodu kavrama oranı o oranda artacaktır. sort() metodu şimdi okuyucusuna hangi işlemi gerçekleştirdiğini daha iyi anlatmaktadır.
Birinci kademede işletme mantığını çalışır hale getirmeye çalışırken, ikinci kademede kodu refactoring yöntemleriyle daha okunur hale getirmeye odaklanıyorum. Eğer birinci kademede kodu yazarken aynı zamanda okunur hale getirmeye çalışsaydım, o zaman tek sorumluluk prensibine ters düşmüş olurdum. Aynı zamanda sadece bir işlemle ilgilenmeliyim. Geviş getiren bir hayvan da geviş getirirken kalkıp, tekrar ot yemiyor. Hayvan geviş getirirken sadece bu işe konsantre oluyor ve başka bir işle uğraşmıyor. Bu onun ikinci kademede yuttuğu otları verimli bir şekilde çiğnemesini sağlıyor ki bizde aynı şekilde her iki kademede yapılan işlemleri birbirlerinden ayırt ederek, belli safhalarda belli işleri yapmaya odaklanıyoruz. Bu bizim yaptığımız işte verimliliğimizi artırıcı bir durum.
Ben bu şekilde çalışmayı tercih ediyorum. İki kademeli çalışmak, çok hızlı bir şekilde işletme mantığını kodlamamı sağlıyor. İkinci kademede testlerin bana verdiği öz güvenle birlikte kodu istediğim şekilde yeniden yoğurabiliyor ve istediğim şekle sokabiliyorum. Buradan da anlaşılabileceği gibi yazılımda geviş getirme taktiğini uygulayabilmek için ikinci kademede yeniden yapılandırmak istediğim kodun tümünü kapsayan birim testlerine ihtiyaç duymaktayım. Eğer testlerim yoksa, ikinci kademede kodu yeniden yapılandırmaya cesaret etmem mümkün değil, çünkü elden yapılan yeniden yapılandırma işlemleri testler olmadan rus ruletinden farksızdır. Nasıl bir netice alacağınızdan emin olamazsınız ve yapılan değişikliklerin yan etkilerini ölçmeniz mümkün değildir. Bu yüzden geviş getirme taktiği test yazma zorunluluğunu beraberinde getirir.
EOF (End Of Fun)
Özcan Acar
Yazılımcılığın Ne Olduğunu Anlamamış Bilgisayar Mühendisi
Bu yazıyı okuduğumda, “yazılım kimlere kalmış” dedim ve bu yazıyı kaleme almaya karar verdim.
Şimdi bu yazıyı alıntılar vererek, analiz etmek istiyorum. Kendimi bunu yapmak zorunda hissediyorum, çünkü yazı tam bir kargaşa ve tutarsızlıklar abidesi.
Amacım kimseyi rencide etmek değil. Bu arkadaşımızın yazmış olduğu tezlerin mevcut ve müstakbel yazılımcılara ve yazılım sektörüne zarar verdiğini ya da verecegini düşünüyorum. Bu işi severek yapan birisi olarak, buna izin vermem düşünülemez. Bunun yanı sıra yazıyı okuyan birisi olarak, cevap verme ve yanlışlıkları düzeltme hakkımı kullanıyorum.
Yazının ana konusu mühendlislik okumadan, yazılımcı olunup, olunamayacağı şeklinde. Yazı sahibinin görüşü bu işi sadece bilgisayar ya da yazılım mühendisi olanların yapabileceği yönünde ve şöyle bir çelişki ihtiva ediyor:
[sourcecode language=’java’]
Yazılım üretmek bir sanattır, aksi iddia edilemez. Sizin bu sanata
yatkın olup olmadığınızı ortaya çıkartacak çok kolay bir testi
aşağıda açıkladım.
[/sourcecode]
Yazar ne yazık ki burada sanatı kastetmekle birlikte sanat ile zanaati karıştırmış durumda. Kurmuş olduğu cümle çelişkili, çünkü savunduğu mühendislik olgusu ile sanatın yakından ve uzaktan hiçbir ilgisi olamaz. Yazılım mühendislik işidir kanısını savunurken, yazılım sanattır diyor. Programcılık sanat mı, zanaat mı? başlıklı yazımda bu konuya değindim. Programcılık sanat değildir. Programcılığın bir kısmı mühendislik bir kısmı da zanaattir. Uygulamalar bir mühendis kafasıyla tasarlanır, bir zanaat ustası gibi koda dökülür.
Yazar bir yazılımcı olup, olamayacağımızı anlayabilmemiz için bir test hazırlamış. Testi inceleyelim:
[sourcecode language=’java’]
Tek yapmanız gereken başlamak istediğiniz programlama veya uygulama
dilinin kitabını alıp okumaya ve uygulamaya başlamak. Şayet okuduğunuzu
anlayabiliyor ve uygulayabiliyorsanız, gayet güzel! Şayet okuduğunuzu
anlayamıyor, küçük uygulamalar geliştirirken dahi kitabı açıp bakma
ihtiyacı hissediyorsanız, bu durumda sizden yazılımcı olmaz.
[/sourcecode]
Programcı olmaya hevesli ama bu konuda hiçbir bilgisi olmayan bir şahsın bu testi geçmesi imkansız, çünkü test çok absürd. Yeni bir alana ayak bastığınızda, o alana has dili bilmediğiniz için başlangıçta bocalamanız çok doğal. Her çalışma sahasının kendine has zorlukları olur ve bu zorluklar çalışma sahasına aşina olundukça aşılır. Eğer herkes yeni bir sahaya adım atarken böyle bir test yapmak zorunda kalsaydı, o zaman bu dünyada kalifiye bir eleman bulmak mümkün olmazdı.
İşte çok cesur ortaya atılmış bir tez daha…
[sourcecode language=’java’]
Mühendis ile yazılımcı arasındaki fark, maaş konusunda keskinleşir.
[/sourcecode]
Yazar burada ne yazık ki genel değil, yerel bir bakış sergilemektedir. Türkiye çok genç bir nüfusa sahip olan bir ülke. Bunun yanı sıra yazılım sektörü Türkiyemizde çocuk ayakkabılarıyla geziniyor. Yazılımın gerçek anlamda nasıl yapılması gerektiği konusunda bilgili insan sayısı parmakla sayılacak kadar az. Çoğu bilgisayar mühendisi de bu işi bilmiyor, sonradan bu işi öğrenmiş şahıslar da.
Bilgisayar ya da yazılım mühendisi ile alaylı yazılımcı arasındaki fark kesinlikle maaş olamaz. Türkiye küçük bir piyasa olduğundan ve çok sayıda yazılımcı bu piyasada iş bulmaya çalıştığı için firmalar seçici olma ayrıcalığına sahipler. Doğal olarak arz edilen iş gücünün talep edilenden fazla olması, firmaların mühendis sıfatını taşıyan yazılımcıları tercih etmesini kolaylaştırıyor. Almanya gibi bir piyasada Türkiye’ye nazaran arz talep dengesi tam tersine olduğundan, mühendis ile alaylı yazılımcı arasında hiçbir fark yok. Fark olsa bile bu farklılık tecrübe bazındadır. Kim daha tecrübeli ise, daha çok maaş alır. Hesap bu kadar kolay. Mühendis, mühendis olduğu için daha çok para kazanır ya da kazanmalıdır demek, abesle iştigalden başka bir şey olamaz. Ayrıca bu bazı kafaların nasıl çalıştığının da çok iyi bir ispatıdır. Bir iş gücünü kıymetli kılan, iş konusunda ne kadar kalifiye olduğudur. Üniversite bitirerek hiçbir kimse kalifiye elemanım diye ortalıkta gezinemez. İnsan iş başında, öğrendiklerini uygulayarak pekişir ve kalifiye bir eleman haline gelir. Bu açıdan bakıldığında bir bilgisayar mühendisi ile kendini çok iyi yetiştirmiş bir alaylı yazılımcı arasında hiçbir fark yoktur. Nice fizik ve kimya mühendisleri tanıyorum. Yıllarca programcı olarak çalışmışlar ve benim diyen birçok bilgisayar ya da yazılım mühendisini ceplerinden çıkartırlar.
Yazarın bir sonraki tezine bir göz atalım:
[sourcecode language=’java’]
Mühendisler, kurumsal yapılı şirketlerde daima yazılımcıların
patronu olarak çalışır (başlangıçta böyle olmayabilir,
ama yazılımcının 5 yıldır beklediği terfiyi mühendis en çok
2 yılda alır.
[/sourcecode]
Ben yazılımcı olsam ve bu şekilde hakkım yense, böyle bir firmada beş dakika bile durmazdım. Çalışanlarına sarf ettikleri emeğe göre değil de, sahip oldukları bir takim mühendislik sıfatlarına göre öncelik tanıyan firmalar, bu hallerini piyasada eleman bulamayacak hale geldiklerinde çok çabuk değiştirirler. Yazarın tezinden de anlaşıldığı gibi Türkiye’de yazılım sektörü yok kadar küçüktür ve bu durumu kendi avantajları yönünde kullanan kurumsal firmalar, şimdilik alaylı programcıların haklarını yemektedirler. Yarın, bir gün piyasa büyüdüğünde ve programcılara olan talep arttığında, kim daha çabuk terfi alıyormuş, göreceğiz. Kim daha çok çalışıyor ve tecrübe sahibi ise, terfiyi o almalı. Mühendisi alaylının önünde gören zihniyet, iş gücüne ihtiyaç duyduğunda, o alaylının önünde eğilir. Bu kaypaklık zaten mühendisler önceliklidir zihniyetinin ne kadar kokuşmuş olduğunun ve dikkate ve ciddiye alınmaması gerektiğinin ibaresidir.
Devam edelim:
[sourcecode language=’java’]
Bazen kurumsal şirketler de “uzman” alabilir, ama bu durumda
“mühendisin” yanında takılan bir eleman gibi olursunuz, tavsiye etmem.
[/sourcecode]
Yazar ne yazık ki mühendis dediği şahısları cebinden çıkaran alaylılarla çalışma fırsatı bulamamış. Alaylı konumu itibari ile zaten mühendisin bildiğinin iki katını, çalıştığının iki katını, öğrendiğinin iki katını öğrenme eğilimi gösterir, çünkü kendisini mühendis ünvanı olmadan ispatlamak zorundadır. Bu şartlar altında boynuz kulağı çok çabuk geçer.
[sourcecode language=’java’]
İngilizce olmadan sıradan “programcı” olmanın ötesine geçemezsiniz.
[/sourcecode]
Yazara bu konuda haklıdır. Türkçe kaynakların artması ile ingilizce bilmenin de önemini yitireceğini düşünmekle birlikte, ingilizce bilmenin yazılımda şimdilik bir gereklilik olduğunu düşünüyorum.
[sourcecode language=’java’]
Üniversite okumadan, “yazılım uzmanı” olmaktan öteye geçemezsiniz…
Bu işin en doğru yolu mühendis olmaktır.
[/sourcecode]
Eğer kendim de bir bilgisayar mühendisliği okumuş bir yazılımcı olmasaydım, bu üniversitede ne öğretildiğini gerçekten çok merak ederdim. Ben size üniversitede ne öğretildiğini kısaca özetleyeyim: biraz matematik, biraz algoritma, biraz ondan, biraz bundan ve dört sene sonra diplomasını alıp, mühendis oldum diye böbürlenen, ama gerçek yazılımın nasıl yapıldığından ışık yılları uzaklıkta şahıslar. Bu mühendislik olayını büyütmenin gerçekten bir anlamı yok. Makine ve elektronik mühendisleri bile biz bilgisayar mühendislerinden mezun olduklarında çok daha donanımlı mühendisler. Bunun yanı sıra en doğru yolu kavramı göreceli bir kavramdır. Yolların hepsi Roma’ya çıkar diye bir söz vardır. İyi bir yazılımcı olmak için bilgisayar ya da yazılım mühendisi olma zorunluluğu var diye bir şey olamaz.
[sourcecode language=’java’]
Şu anda bir işveren olarak da “yazılım uzmanı” hiçbir arkadaşımızı
işe almadım, hep “yazılım veya bilgisayar mühendisi” işe aldım.
Çünkü bizim ürettiğimiz yazılımlarda, analiz ve matematiksel
yetenekler gerekiyor.
[/sourcecode]
Eğer uzay mekiği ya da bilgisayar oyunları için program yazmıyorsanız, yazdığınız kodun %99’unda toplama, çıkarma gibi basit matematiksel işlemler yaparsınız. En son yaptığım matematiksek işlem x++ idi.
Programcılığın matematikle çok ilgisi yok. Soyutlayabilme yeteneğiniz varsa, programcı olmak için en önemli yeteneğe sahipsiniz demektir. Geriye kalan her şeyi kitaplardan ve bu işin ustalarına bakarak, öğrenebilirsiniz.
[sourcecode language=’java’]
Bu işi kendi kendine veya kursta öğrenen hiç kimse de kalkıp,
“Yahu ben cebir, analiz, algoritma vb. de öğreneyim” demiyor.
[/sourcecode]
Mühendislerin çoğu ilerde mühendis ünvanım ile daha iyi bir yere gelir, daha fazla para kazanırım diye mühendis olurlar. Alaylı programcıların çoğu bu işe gerçekten gönül verdikleri için programcı olurlar. Bu işe gönül veren bir insan Java gibi mainstream olan diller haricindeki dilleri de öğrenir, çünkü kendini geliştirme yolunda her türlü bilgiyi sünger gibi emer. Kim Daha İyi Programcı? başlıklı yazımda bu konuya değindim. Verdiğim eğitimlerde bazı alaylı olan katılımcıların mühendislere nazaran daha geniş bir teknik altyapıya sahip olduklarına, kendi uzmanlık alanları haricindeki alanlarla da ilgilendiklerine ve yenilikleri yakından takip ettiklerine şahit oldum. Bunun sebebi bu işe gerçekten gönül vermiş olmaları ve severek yapıyor olmalarıdır. Ben bu tür adamları işe alırdım, çünkü projeyi uçuracak olanlar bu tür yazılımcılardır. Eğer bir yazılım mühendisi de bu tür özelliklere sahip ise, o zaman onun da başımızın üzerinde yeri var.
Hindistan’da insanları sınıflandırmak ve toplumu ayrıştırmak için kutu sistemi oluşturulmuş. Bir kutuya ait insanların başka bir kutuya geçmeleri mümkün değil. Yazar da yazılımcılar için böyle bir kutu sistemi oluşturmaya çalışmaktadır. Bunun kimseye bir faydası olmadığı ortadadır, çünkü oluşturulan bu kutu sistemi maddi olarak daha fazlasını hak eden alaylıların kötü şartlarda sömürülmelerine sebep vermektedir.
Bir işin üniversite eğitimini almış olmak şüphesiz iyi bir teknik altyapının oluşturulmasında faydalıdır. Lakin üniversitelerin ne kadar kolay ve uyduruk bir şekilde bitirilebileceğini hepimiz biliyoruz. Hele hele Türkiye gibi ezberciliğe dayanan bir eğitim sisteminin olduğu bir ülkede alınan üniversite eğitimini bir ayrıcalık olarak satmaya kalkmak, bu işin hakkını vererek çalışmaya çalışanlara yapılmış büyük haksızlıktır. Gerçek öğrenim süreci üniversite bittikten sonra başlar. Alaylı olsun, mühendis olsun, iyi bir programcı ile vasat bir programcının arasındaki farklılık da burada belirir. Kim her daim yeni bir şeyler öğrenme eğilimi gösterirse, öne geçer. Yazılım tutku işidir. O tutkuya sahip olmayanı mühendis ünvanı bile kurtaramaz. Benlik gütmeyelim.
EOF (End Of Fun)
Özcan Acar
Başlama ve Bitirme Kriterleri
Başlama ve Bitirme Kriterleri başlıklı yazım.
5 Adımda Daha Kaliteli Yazılım Testleri
5 Adımda Daha Kaliteli Yazılım Testleri başlıklı yazım.
Müşteri Gereksinimlerini Anladığımızdan Nasıl Emin Olabiliriz?
Müşteri Gereksinimlerini Anladığımızdan Nasıl Emin Olabiliriz? başlıklı yazım.
Programcının Hayatını Kolaylaştıran 18 Alışkanlık
Programcının Hayatını Kolaylaştıran 18 Alışkanlık başlıklı yazım.
Birim Testlerinde Beklentilerimi Daha Net Nasıl İfade Edebilirim?
Sözde Lean!
Sözde Lean! başlıklı yazım.
En Basit Çözümü Oluşturma Yetisi Nasıl Kazanılır?
En Basit Çözümü Oluşturma Yetisi Nasıl Kazanılır? başlıklı yazım.
Yeni kitabım Pratik Agile
Yeni kitabım Pratik Agile Pratik Programcı Yayınları tarafından yayımlandı. Detayları burada bulabilirsiniz.
Dağın Ayağına Gelmesini Bekleyen Birisi
Bir varmış, bir yokmuş. Evvel zaman içinde, kalbur saman içinde birisi varmış. Bu birisi çok inatçıymış. Birgün bir arkadaşı ile “ben dağa gitmem, dağı ayağıma getiririm” diye iddiaya girmiş.
Başlamış dağın ayağına gelmesini beklemeye. Bir zaman beklemiş, bakmış dağın geldiği falan yok. Bu eninde sonunda ayağıma gelecek diye beklemeye devam etmiş. Yine aradan bir zaman geçmiş. Bu durum dağın umurunda bile değilmiş. Birisi o zaman ben dağa biraz daha yaklaşayım, bakarsın dağ fikrini değiştirir ve ayağıma gelir demiş. Dağa doğru biraz ilerlemiş ve beklemeye başlamış. Gel zaman, git zaman dağdan ses yok, ne gelen varmış, ne giden. Galiba birisi dağı hala beklemeye devam ediyor…
Bu kısa hikayecikte dağın insanın ayağına gelmesini beklemeyi hayattan olan beklentilerimizi simgeleyen metafor olarak seçtim. İnsanlar hayattan her zaman büyük beklentiler içindedirler. Beklentinin fiil hali beklemektir. Beklemek pasif bir durumdur. Oturup pasif olarak bir şeyleri bekleriz, hikayedeki birisi misali.
Zamanla beklenti içinde olmakla hedef sahibi olmak durumsal olarak birbirine karışabilir. Birey beklentilerini düşünerek hedef sahibi olduğunu zanneder. Örneğin okulu bitirdikten sonra iş hayatına atılarak iyi bir gelecek sahibi olma beklentisine sahip oluruz. Bu beklenti zaman içinde hedef kılığına bürünür ve iyi bir gelecek sahibi olmayı hedeflediğimizi zannederiz. Oysaki pasif bir şekilde her şeyin beklediğimiz şekilde yolunda gitmesini ümit ederiz. Bu kendimize koyduğumuz bir hedef değil, bir beklentidir. Pasif bir şekilde bir şeylerin olmasını bekleriz. Pasif olmak faydalıdır, çünkü boşuna enerji harcanmasını engeller. Tek faydası da budur.
Dağı ayağına getirmeye çalışmak ya da iyi bir geleceğe sahip olmak beklentiden başka bir şey olamaz. Beklemek ve pasif olmak yerine hedef güdümlü olmak gerekir. Hedef bireyi mıknatıs gibi çekerken, beklenti hedefi mıknatıs gibi çekmeye çalışır. Hedefi kendine çekmenin ümitsiz bir vaka olduğunu hikayede gördük. Koca dağı kendine çekmeye çalışan birisi bu işte pek başarılı olamadı. Başarılı olmak için bir yerlere doğru, yani hedefe doğru çekilmemiz gerekir.
Hedef bireyi kendine doğru çekebilmek için bir şeye daha ihtiyaç duyar. Bu motivasyonun kendisi ya da motive edici sözler değildir. Bu daha ziyade hedefe doğru giderken nitrojen vazifesi gören, bir an önce hedefe ulaşılmayı isteyen bir şeydir. Bu şey tutkudur (passion).
Hedefe ulaşmak dağa tırmanmak gibi zahmetli bir uğraştır. Düşer, yara alırız. Tutku aldığımız yaralardan doğan acıları dindirir ve bizi tekrar ayağa kaldırır. Yola devam etmemizi sağlar. Tutku olmadan hedefe giden yollar kat edilemez, yollar yarıda bırakılır. Hedefe ulaşılsa bile yolda alınan darbeler o kadar büyüktür ki insan yola çıktığına bin pişman olur. Tutku ile yola çıkan ilacını yanına almıştır. Aldığı darbelerden gelen acıları hissetmez. Tutku bize bir zaman sonra bir şeyi daha gösterir. Bu şey bize bir zaman sonra gidilecek yerin aslında hedef değil, hedefe giden yolun kendisi olduğudur.
Beklenti motoru olmayan bir gemi gibidir. Buna karşın tutku insanı rotasında tutar. Yolculuğun nereye gittiğine o karar verir, sahibini de pesinde sürükleyip götürür. Peşinde sürüklenme de pasif bir durumdur. Demek oluyor ki tutku gemisine binen belki büyük emekler sarf ederek hedefine ulaşır, ama yolculuk ona elini, kolunu sallayıp, ıslık çalarak yaptığı bir sabah yürüyüşü gibi gelir. İçinde tutkunun olduğu iş aslında iş değildir, eğlencedir. Bu yüzden hedefe ulaşmak kolaydır. Emeği eğlenceye dönüştüren tutkudur.
Demek ki hedefi keşfetmeden tutkuyu keşfetmek gerekiyor. Onu keşfetmek için kalbinizi dinleyin. En çok neyi yapmayı seviyorsanız, tutku onun içinde gizlidir. Onu keşfettikten sonra hedefleriniz sizi bulur.
EOF (End Of Fun)
Özcan Acar
Standart Java API’ler Neden Tercih Edilmeli?
Standart Java API’ler Neden Tercih Edilmeli başlıklı yazıma bu link üzerinden ulaşabilirsiniz.
Ne Zaman Test Güdümlü Yazılım Yapmalıyım?
Ne Zaman Test Güdümlü Yazılım Yapmalıyım? başlıklı yazım.
java.lang.IncompatibleClassChangeError: Implementing class Nedir ve Analizi Nasıl Yapılır?
Bu hata genelde bir interface ya da üst sınıf değişikliğe uğradıktan sonra, classpath içinde bu sınıfı eski haliyle implemente etmiş/genişletmiş bir sınıfın, üst sınıf tekrar kullanılarak derlenmeden kullanılması sonucu ortaya çıkan bir hata türüdür.
Çalıştığım projede bir web uygulamasını deploy ederken hatanın şu hali ile karşılaştım:
[source language=’java’]
javax.servlet.ServletException: Error instantiating servlet class xxx.xxx.emobility.webapi.EMobilityUMAdminServlet
org.apache.catalina.authenticator.AuthenticatorBase.invoke(AuthenticatorBase.java:502)
org.apache.catalina.valves.ErrorReportValve.invoke(ErrorReportValve.java:100)
com.vw.mbbc.dispatcher.access.webapi.WebServerSimulator.invoke(WebServerSimulator.java:140)
org.apache.catalina.valves.AccessLogValve.invoke(AccessLogValve.java:953)
org.apache.catalina.connector.CoyoteAdapter.service(CoyoteAdapter.java:408)
org.apache.coyote.http11.AbstractHttp11Processor.process(AbstractHttp11Processor.java:1041)
org.apache.coyote.AbstractProtocol$AbstractConnectionHandler.process(AbstractProtocol.java:603)
org.apache.tomcat.util.net.JIoEndpoint$SocketProcessor.run(JIoEndpoint.java:310)
java.util.concurrent.ThreadPoolExecutor.runWorker(ThreadPoolExecutor.java:1145)
java.util.concurrent.ThreadPoolExecutor$Worker.run(ThreadPoolExecutor.java:615)
java.lang.Thread.run(Thread.java:744)
root cause
java.lang.IncompatibleClassChangeError: Implementing class
java.lang.ClassLoader.defineClass1(Native Method)
java.lang.ClassLoader.defineClass(ClassLoader.java:800)
java.security.SecureClassLoader.defineClass(SecureClassLoader.java:142)
org.apache.catalina.loader.WebappClassLoader.findClassInternal(WebappClassLoader.java:2918)
org.apache.catalina.loader.WebappClassLoader.findClass(WebappClassLoader.java:1174)
org.apache.catalina.loader.WebappClassLoader.loadClass(WebappClassLoader.java:1669)
org.apache.catalina.loader.WebappClassLoader.loadClass(WebappClassLoader.java:1547)
org.hibernate.ejb.Ejb3Configuration.
org.hibernate.ejb.HibernatePersistence.createEntityManagerFactory(HibernatePersistence.java:124)
javax.persistence.Persistence.createEntityManagerFactory(Persistence.java:48)
javax.persistence.Persistence.createEntityManagerFactory(Persistence.java:32)
[/source]
Bu hatayı analiz etmek için HibernatePersistence sınıfının 124. satırından yola çıkıyoruz. Bu satırda Ejb3Configuration sınıfından bir nesne oluşturuluyor. Ejb3Configuration sınıfının 107. satırına göz attığımızda AnnotationConfiguration sınıfından bir nesne oluşturulduğunu görüyoruz. Stacktrace e göz attığımızda sınıf yükleyicisinin (classloader) bu sınıfı classpath içinde bulmak üzere işlem yaptığını görüyoruz.
AnnotationConfiguration sınıfı Configuration sınıfını genişletiyor. IncompatibleClassChangeError hatasının oluşmasının ana sebebi ise şu: org.hibernate.cfg.Configuration sınıfı AnnotationConfiguration sınıfı ile aynı jar dosyası içinde değil. Eğer aynı jar dosyasında olsalardı Classloader doğru Configuration sınıfını bulurdu ve IncompatibleClassChangeError hatası oluşmazdı. Benim ortamında org.hibernate.cfg.Configuration sınıfının iki değişik sürümü iki değişik jar dosyasındaydı ve classloader tesadüf eseri kullanımda olan AnnotationConfiguration sınıfı için değişikliğe uğramış olan Configuration sınıfını önce buldu ve yükledi. Classloader uyumsuzluğun farkına vardığı için IncompatibleClassChangeError hatası oluştu.
Bu sorunu çözmek için değişikliğe uğramış olan üst sınıfı bulup, classpath dan uzaklaştırmak gerekiyor. Benim örneğimde iki Configuration sınıfı bulunmakta. Çoğu zaman classpath içinde değişikliğe uğramış bir üst sınıf yer alacaktır. Bu durumda üst sınıfı genişleten alt sınıfı tekrar derleyerek bu sorun çözülebilir.
EOF (Enf Of Fun)
Özcan Acar
500 Beygir Gücünün Hazin Sonu
İdeal şartlar altında bir programcının savaş verdiği tek bir cephe vardır, o da müşteri gereksinimlerini önemlilik sırasına göre kodlamak.
Çevik süreçlerde müşteriye 2-4 hafta süren çalışmalar ardından çalışır bir uygulama prototipi sunulur. Bu prototip müşteriye uygulamanın hangi seviyeye geldiğini, isteklerinin doğru uygulanıp, uygulanmadığını ve hangi değişikliklerin gerekli olduğunu anlama fırsatı verir. Buradan change request olarak bilinen ve müşteri gereksinimlerine daha yerinde cevap verebilmek için atılması gereken adımları tanımlayan değişiklikler doğabilir. Bu değişiklikler bir sonraki 2-4 haftalık çalışma sürecinde kullanıcı hikayesi (user story) olarak programcıya yansır. Bu değişikliklere rağmen programcının savaşı hala bir cephede devam etmektedir.
Eğer proje bünyesinde kodun kalitesine dikkat edilmiyorsa, programcı için ikinci bir savaş cephesi
daha açılır: oluşan hataları gidermeye çalışma cephesi. Bu çok kısır bir döngünün oluşmasına sebep verebilir, çünkü müşteriye verilen prototiplerde hata sayısı çok yüksek olduğunda, programcı zamanının büyük bir bölümünü açılan ikinci cephede savaşarak harcar. İkinci cephe birim ve entegrasyon testleri yazılarak kapatılabilir ya da açılması engellenebilir.
Buraya kadar tanımladığım yazılım geliştirme süreci başın, ayakların ve kolların nerede olduğunu belli olan bir süreçtir. Ekip neyin, ne zaman yapılması gerektiğini bilir ve çalışmalarını ona göre yönlendirir. Başın, ayakların ve kolların nerede olduğu bilinmeyen ve en kötü ihtimalle bu uzuvların yerlerinin devamlı değiştiği projelere de rastlamak mümkündür. Bu tür projelerde programcı birçok cephede savaş verir. Programcının kendisini en çaresiz hissettiği ve cephanesinin ve motivasyonunun en çabuk azaldığı projeler bu tür projelerdir.
Bu tür projelerde change request çok başka bir kimliğe bürünerek programcılara musallat olur: acil iş!
Proje yönetimi acil iş olarak gelen talepleri hemen ekibe delege ederek, sonuç almak ister. Hadi gelin birlikte acil iş olarak gelen bir işin programcı için nelere sebep verdiğine bir göz atalım.
Acil işi öncelikle olağan üstü hal olarak tanımlayabiliriz. Normal proje akışı yanı sıra programcı bu olağan üstü hali normale dönüştürebilmek için birçok adım atmak zorundadır. Genel olarak acil değişiklik isteklerinin trunk olarak isimlendirilen ana kod dalında yapılması mümkün değildir. Bu yüzden programcı yan dal, yani branch oluşturmak zorundadır. Acil iş için gerekli kod değişikliği bu yan kod dalında yapılır ve değişiklikler daha sonra ana kod dalı ile birleştirilir. Bu işleme merge ismi verilmektedir. Her geçen gün ile merge işlemi daha komplike bir hal alır. İki hafta branch üzerinde çalıştıktan sonra muazzam emek ve dikkat sarf etmeden kodun ana dal ile birleştirilebildiğini hiçbir projede görmedim. Branch ve merge işlemleri başlı başına ağır işler olup, programcıyı çok yorarlar.
Bunun yanı sıra yapılan değişikliklerin staging olarak isimlendirilen değişik türdeki test sunucularında test edilmesi gerekmektedir. Bu da tüm ekibi rehin alabilecek türde bir işlemdir. Test sürecinden sonra yeni bir sürüm oluşturulup, bu sürümün müşteri için çalışır hale getirilmesi gerekir.
Şimdi çok acil iş, çok acil iş diye devamlı ekibin çalışma sepetine dökülen bu incilerin, programcıları ruhen ve bedenen ne kadar çok tıkadıklarını anlayabiliyoruz sanırım.
Ben programcıları 500 beygir gücünde yarış arabaları ile kıyaslıyorum. Verin kullanıcı hikayelerini programcının eline ve bir zamanlar Formel 1 yarışlarının olduğu İstanbul Parka salın. Nasıl son speed turladığını göreceksiniz.
Temcit pilavı gibi programcının devamlı acil iş, acil iş diye başına ekşirseniz, o zaman 500 beygirlik bu gücü birinci viteste parkurda koşturuyorsunuz demektir. Bu programcı bir gün ikinci vitese takar ve İstanbul Park’ın arka çıkış kapısından kaçar gider.
Programcılar sahip oldukları potansiyeli kullanarak, işlerini düzenli bir gidişat çerçevesinde en iyi şekilde yapmak isterler. Rahatsız edildikleri bir ortamda tam randımanlı çalışamazlar. Doğrusunu söylemek gerekirse, canları çok sıkıldığında çekip giderler.
Bunun önüne geçmek için şu acil iş ismi altında deklare edilmiş kime ne faydası olduğu belli olmayan anormal durumların bir son bulması gerekiyor. Aksi taktirde 500 beygir gücündeki spor arabalar Edirme-Kars arasında birinci viteste gidip, gelmeye devam ederler. İstediğinizin bu olduğunu zannetmiyorum.
EOF (End Of Fun)
Özcan Acar
Ne Zaman Başımız Göğe Erer?
Geçenlerde öğrenci bir arkadaş fikrimi almak için bana bir soru sordu. Belli bir meblağ için iki ay boyunca fulltime bir yazılım evi için çalışmasının doğru olup, olmayacağı hakkında fikrimi sordu. Bu okulunu aksatır mı diye sordum. Cevabı evet oldu. Benim de cevabım belliydi.
Yazılımda tek sorumluluk ismini taşıyan bir yazılım prensibi var. Birden fazla sorumluluğu olan sınıflar er ya da geç devrilirler. Aynı şey öğrenciler için de geçerlidir. Okulu yanı sıra iki ay gibi uzun bir süre iş peşinde koşturan iki karpuzu tek kolunda taşıyamaz.
Ben 1996 yılından beri freelancer olarak çalışıyorum. Üniversite yıllarında freelance programcı olarak çalışmaya başladım. İki binli yılların dotcom furyasını hatırlayanlar çok iyi bilirler. O zamanlar Java kelimesini yazanlar bile programcı olarak işe alınırdı. Para kazanmanın tadına varanların çoğu üniversiteyi bitiremediler. Ha bugün, ha yarın derken öğrenim yolda kaldı, business ve para kazanmak öne çıktı.
Paranın en büyük özelliği devamlı harcanmak isteyişidir. Para kazanan harcar ve belli bir zaman sonra belli bir hayat standardına kavuşur ve bu standardı korumak ister. Bu yüzden iki binli yıllarda programcı olarak çalışmaya başlayan bilgisayar mühendisi öğrencilerin çoğu bugün diplomasız hayatlarını sürdürüyorlar.
Ayakta kalabildilerse ne mutlu onlara. 2005 senesinden sonra gördüğüm iş ilanlarının hepsinde istinasız bilgisayar ya da benzeri bir mühendislikten mezun programcılar arandığına şahit oluyorum. Ben şahsen diplomanın şahsın yetenekleri hakkında çok fazla bir şey ifade etmediği kanaatindeyim. İnsan üniversiteden sonra kendi yaptığı işi öğrenmeye başlıyor. Lakin iş verenlerde ne yazık ki bir diploma takıntısı var. Bu sebepten dolayı insan eğer okumak üzere yola çıktı ise, o zaman bu işe diploma alarak bir nokta koymalıdır. Sonuç itibari ile çalışan ve tüketen toplumun ödediği vergilerle devlet üniversiteleri işliyor. Öğrenci bir yerde diplomasını alarak topluma da kullandığı kaynakların hesabını vermek zorunda. İşi yarıda bırakmak olmaz. Bu topluma ihanet olur. O yüzden diploma alınacak, bundan kaçış yok.
Şimdi tekrar yazımın başında bahsettiğim öğrenci arkadaşa geri dönmek istiyorum. Bu arkadaş iki aylık fulltime iş için 700 TL talep ettiğini söyledi. Öncelikle şunu söyleyeyim. Bu rakamın freelance bir iş için 700 değil, 7000 TL olması gerekirdi. Sahip oldukları değeri kestiremedikleri için çoğu öğrenci arkadaş böyle kendisini kullandırıyor. Eğer size teklif edilen işin hakkından geleceğinizden eminseniz, o zaman değeriniz ne ise, onu talep edin.
İkinci husus ise kazanılacak 700 TL için koca bir gelecek vaat eden öğrencilik statüsünün rizikoya sokulmasıdır. 700 TL insanın başını göğe erdirmez, ama diploma erdirir. Öğrenci arkadaşlar bunu unutmamalı. Para her zaman kazanılır, diploma bir kere.
EOF (End Of Fun)
Özcan Acar
Türkiye Yazılımcı Raporu 2013
2013 senesi için hazırladığım yazılımcı anketi sonuçlandı. Edindiğim verileri kullanarak Türkiye Yazılımcı Raporu 2013’ü hazırladım.
Emeği geçen herkese teşekkür ederim.
Yazılımcı Raporu 2013 (1,3 MiB, 9.143 yükleme)

