YAGNI

YAGNI = You Ain´t Gonna Need It = İhtiyacın Olmayan Birşeyi Oluşturma! Extreme Programming prensiplerinden birisi olan YAGNI, JUnit test karşılığı olmayan ve ihtiyaç duyulmayan program kodunun programcılar tarafından oluşturulmamaları gerektiğini ifade eder. Test güdümlü çalışıldığı taktirde YAGNI prensibi uygulanmış olur. Testlerin olmadığı yerde YAGNI vardır :) EOF ( End Of Fun) Özcan Acar

KISS – Keep It Stupid Simple

KISS = Keep It Simple, Stupid (KISS) = Mümkün Olan En Basit Çözümü Seç! KISS prensibine göre bir programcı, mevcut bir sorunu çözerken mümkün olan en basit çözümü seçmelidir. En basit çözüm genelde en optimal çözümdür. Genelde programcılar bir sorunun en basit çözümünü basit ve yetersiz gördüklerinden daha karmaşık çözümler üretirler, ama bilmezler ki KISS […]

DRY – Don’t Repeat Yourself

DRY = Don’t Repeat Yourself = Kendini Tekrarlama! DRY prensibine göre programcının kodlama esnasında kod tekrarlarından (code duplication) sakınması gerekmektedir. Kodun kendini tekrarlaması (örneğin copy-paste metodu kullanılarak) yazılım sisteminin genelde bakımını ve geliştirilmesini zorlaştırır. Bunun önüne geçmek için azimle DRY prensibinin uygulanması gerekmektedir. EOF (End Of Fun) Özcan Acar

Interface Segregation Principle (ISP) – Arayüz Ayırma Prensibi

Birbiriyle ilişkili olmayan birçok metodu ihtiva eden büyük bir interface sınıf yerine, birbiriyle ilişkili (cohesive) metotların yer aldığı birden fazla interface sınıfı daha makbuldür. ISP uygulanmadığı taktirde, birden fazla sorumluluğu olan interface sınıflar oluşur. Zaman içinde yüklenen yeni sorumluluklarla bu interface sınıflar daha da büyür ve kontrol edilemez bir hale gelebilir. Bunun bir örneğini resim […]

Test Güdümlü Yazılımın Tasarım Üzerindeki Etkileri

Yazılımcı olarak çalıştığım projelerde geleneksel ve çevik yazılım süreçleri hakkında tecrübe edinme firsatı buldum. En son kitabım bir çevik süreç olan Extreme Programming hakkındadır. Edindiğim tecrübeler doğrultusunda çevik süreçlerin, klasik yazılım süreçlerine nazaran bakımı ve geliştirilmesi daha kolay yazılım sistemlerinin oluşturulmasında daha avantajlı olduğunu söyleyebilirim. Bu yazımda sizelere test güdümlü yazılım sürecinin, yazılım tasarımı üzerindeki […]

Builder Tasarım Şablonu

Daha önceki bölümlerde Abstract Factory tasarım şablonu ile değişik nesne ailelerinden nasıl nesneler üretildiğini incelemiştik. Builder tasarım şablonu da Abstract Factory tasarım şablonunda oldugu gibi istenilen bir tipte nesne oluşturmak için kullanılır. İki tasarım şablonu arasındaki fark, Builder tasarım şablonunun kompleks yapıdaki bir nesneyi değişik parçaları bir araya getirerek oluşturmasında yatmaktadır. Birden fazla adım içeren […]

Business Delegate Tasarım Şablonu

Modern yazılım sistemleri birden fazla katmandan oluşur. Bu katmanlar her zaman aynı server üzerinde mevcut olmayabilir. Bu durumda bir katmandan diger katmana ulaşmak için remote call olarak isimlendirilen RMI operasyonları yapılır. Örneğin EJB teknolojisi ile hazırlanan komponentler birden fazla server üzerinde hizmet sunabilir. Bu komponentlere bağlanıp, işlem yapabilmek için RMI kullanılır.

Dependency Inversion Principle (DIP) – Bağımlılıkların Tersine Çevrilmesi Prensibi

Bu prensibe göre somut sınıflara olan bağımlılıklar soyut sınıflar ve interface sınıflar kullanılarak ortadan kaldırılmalıdır, çünkü somut sınıflar sık sık değişikliğe uğrarlar ve bu sınıflara bağımlı olan sınıflarında yapısal değişikliğe uğramalarına sebep olurlar. Resim 1 de görülen yapı DIP prensibine ters düşmektedir, çünkü RemoteControl sınıfı somut bir sınıf olan TV sınıfına bağımlıdır. TV bünyesinde meydana […]

Liskov Substitution Principle (LSP) – Liskov’un Yerine Geçme Prensibi

Barbara Liskov tarafından geliştirilen bu prensip kısaca şöyle açıklanabilir: Alt sınıflardan oluşturulan nesneler üst sınıfların nesneleriyle yer değiştirdiklerinde aynı davranışı göstermek zorundadırlar. LSP’ye göre herhangi bir sınıf kullanıcısı, bu sınıfın alt sınıfları kullanmak için özel bir efor sarf etmek zorunda kalmamalıdır. Onun bakış açısından üst sınıf ve alt sınıf arasında farklılık yoktur. Üst sınıf nesnelerinin […]

Open Closed Principle (OCP) – Açık Kapalı Tasarım Prensibi

Yazılım disiplininde değişmeyen birşey varsa o da değişikliğin kendisidir. Birçok program müşteri gereksinimleri doğrultusunda ilk sürümden sonra değişikliğe uğrar. Bu doğal bir süreçtir ve müşteri programı kullandıkça ya yeni gereksinimlerini ya da mevcut fonksiyonlar üzerinde adaptasyonları gerekçe göstererek programın değiştirilmesini talep edecektir. Tanınmış yazılım ustalarından Ivar Jacobson bu konuda şöyle bir açıklamada bulunmuştur: “All systems […]

Loose Coupling (LC) – Esnek Bağ Tasarım Prensibi

Bir program bünyesinde, tanımlanan görevlerin yerine getirilebilmesi için birden fazla nesne görev alır. Bu nesneler birbirlerinin sundukları hizmetlerden faydalanarak kendi görevlerini yerine getirirler. Bu durumda nesneler arası bağımlılıklar oluşur. Bir nesne kullandığı diğer bir nesne hakkında ne kadar fazla detay bilgiye sahip ise, o nesneye olan bağımlılığı o oranda artar. Oluşan her bağımlılık bir sınıf […]

Single Responsibility Principle (SRP) – Tek Sorumluk Tasarım Prensibi

Resim 1 deki gibi bir sınıfa daha önce bir yerlerde rastlamışsınızdır. Bu sınıf kendisini bilgibankasına ekleme, silme, müşteriye email gönderme, login yapma (shop sistemi olabilir) ve sipariş oluşturma işlemlerini yapabilmektedir. Resim 1 Büyük bir ihtimalle bu sınıfı programlayan programcı kendisi ile gurur duyuyor olmalıdır. Aslında böyle bir sınıfın ve programcının küçümsenecek hiçbir tarafı yok. Bu […]

Chain of Responsibility Tasarım Şablonu

Chain of responsibility sorumluluk zinciri anlamına gelmektedir. Sisteme gönderilen bir istediğin (komut) hangi nesne tarafından cevaplanması gerektiğini bilmediğimiz durumlarda ya da isteği yapan nesne ve servis sağlayan nesne arasında sıkı bir bağ oluşmasını engellememiz gerektiğinde Chain of Responsibility tasarım şablonu kullanılır.

Flyweight (Sinek Siklet) Tasarım Şablonu

Java dilinde yazılan programlar içinde sınıflar ve bu sınıflardan oluşturulan nesneler kullanır. Bazen aynı sınıftan yüzlerce, belki binlerce nesne oluşturup, kullanıyor olabiliriz. Bu gibi durumlarda çok nesne oluşturulduğu için sistem performansı kötüye gidebilir. Flyweight tasarım şablonu kullanılarak, kullanılan nesne adedini aşağıya çekebiliriz. Bu satırlar oluşurken, büyük bir ihtimalle kullandığım editör flyweight tasarım şablonunu kullanıyor olabilir. […]

Proxy (Vekil) Tasarım Şablonu

Oluşturulmaları zaman alıcı ve sistem kaynaklarını zorlayan nesnelere vekalet eden nesnelere proxy nesneleri adı verilir. Bu nesneler vekil oldukları nesnelerin tüm metodlarına sahiptirler ve kullanıcı sınıf ile vekil olunan nesne arasında aracılık yaparlar. Vekil olan nesne, kullanıcı sınıfa, vekil olunan nesne gibi davranır ve kullanıcı sınıftan gelen tüm istekleri vekil olunan nesneye iletir. Böyle bir […]