Corebanking Next Generation

Yaklaşık 10 aylık bir çalışmanın sonunda 1 şubat 2011 tarihinde İşbankası Corebanking projesindeki görevimi tamamladım. Corebanking projesi, İsbankası’nın 2 sene önce başlatmış olduğu, Cobol ile geliştirilen Mainframe sistemlerinden açık sistemlere (Java, J2EE) geçişi öngören bir proje. Projenin nihayi amacı uzun vadede bankanın alt yapısını tamamen açık sistemlere taşımak ve Mainframe sistemlerini devre dışı bırakmak.

Danışman, teknik ekip lideri ve programcı olarak çalışmış olduğum bu 10 aylık zaman diliminde, Corebanking projesindeki faaliyet alanlarım şu şekilde oldu:

  • Test güdümlü yazılımın proje genelinde kullanımı
  • Continuous Integration ve Continuous Deployment gibi çevik metotların projeye entegrasyonu
  • Yazılım sürecinin iterasyon bazlı organizasyonu (Extreme Programming)
  • Build işlemlerinin otomatize edilmesi (Ant,Maven)
  • Lokal yazılım geliştirme işlemi için Websphere uygulama sunucusunun devre dışı bırakılması ve uygulama sunucusu kullanmak zorunda kalmadan test güdümlü yazılım yapılabilmesi
  • Lokal testler için gerekli referans verilerinin cachelenmesi ve uygulama sunucusunun start-up zamanının optimize edilmesi
  • Veri tabanı üzerindeki yükü azaltmak için proje genelinde bir caching mekanizmasinin implementasyonu (hazelcast)
  • Maven kullanılarak tüm Corebanking projesinin modüler bir yapıya geçirilmesi
  • Nexus kurulumu ve otomatik dependency yönetimi
  • Performans analizi ve logmalası için AOP (Aspect Oriented Programming) kullanımı
  • Performans testlerini yapılması ve performans testlerinde ortaya çıkan problemlerin lokalizasyonu ve eliminasyonu
  • Ekibin çevik süreç, çevik metotlar ve tasarım prensipleri konusunda eğitimi
  • Code ve architecture review
  • Açık sistemler ile Mainframe arasındaki komunikasyonu sağlamak için REST tabanlı bir mimarinin oluşturulması (JBoss EasyREST)

İlk çalışma alanlarımdan birisi build ve deployment işlemlerini otomatize etmek oldu. Bunun için gerekli Ant skriptleri oluşturdum ve build işlemlerinin merkezi bir yerden tetiklenmesini sağladım.

Bir proje bünyesinde kodun sürekli entegre edilmesi (Continuous Integration) önemli ve gerekli bir işlemdir. Bu şekilde entegrasyon problemlerini zamanında lokalize etmek mümkündür. Bu amaçla Corebanking projesi için Cruise Control kullanarak bir sürekli entegrasyon serveri oluşturdum. Bu server programcıların yaptığı her commit sonunda otomatik olarak tüm kodu Clear Case’den alarak derliyor ve mevcut testleri kosturuyor. Altta yer alan resimlerde de görüldüğü gibi bir build monitörü kullanarak, projelerin entegrasyon işlemlerinin ne durumda olduğunu takip etmemiz mümkün. Herhangi bir kırılma olması durumunda gerekli programcılar email aracılığı ile uyarılıyor. Bunun yanısıra entegrasyon monitörü herkesin gözü önünde olduğundan, entegrasyon sürecinin hangi safhada olduğunu görmek her zaman mümkün.

Diğer bir faaliyet alanım performans testleri esnasında performans ölçümünde kullanılabilecek metriklerin oluşturulması idi. Bu amaçla AspectJ (Java’da Aspect Oriented Programming yapmak için kullanılan bir framework) kullanarak perfomans aspektleri oluşturdum. Bu aspektleri kullanılan teknolojiye göre (Webservice, Rest, JDBC) metot bazında işlem tamamlama süresini ölçecek şekilde programladım. Tüm proje bu aspektler kullanılarak derlendikten sonra, kod bazında bir değişiklik yapmak zorunda kalmadan, işlem tamamlama sürelerini ölçmek mümkün oldu.

[sourcecode language=’java’]
import org.aspectj.lang.annotation.After;
import org.aspectj.lang.annotation.Aspect;
import org.aspectj.lang.annotation.Before;

@Aspect(“perthis(execution(public * com.kurumsaljava.core.restapi.*Resource.*(..)))”)
public class RestPerformanceMonitor extends AbstractPerformanceMonitor
{
@Before(“execution(public * com.kurumsaljava.restapi.*Resource.*(..))”)
public void before()
{
startMonitor();
}

@After(“execution(public * com.kurumsaljava.restapi.*Resource.*(..))”)
public void after()
{
stopMonitor(“[performance:rest]”);
}
}
[/sourcecode]

Çevik süreçleri kullanarak iterasyon bazlı proje yönetimi yapabilmek için kullanıcı hikayelerinin (user story) oluşturulması gerekiyor. Corebanking bünyesindeki bir projenin yazılım sürecini hikaye kartları (story card) kullanarak yapılandırdık. Hikaye kartları üzerinde kullanıcı hikayeleri yer aldı. Aşağıdaki resimlerde görüldüğü gibi çalışma alanımızın bir duvarını hikaye kartlarını barındıracak biçimde şekillendirdik.

Son dört aylık çalışmamın temelini, Corebanking projesinin daha modüler ve geliştirilebilir bir alt yapıya geçirilmesi işlemi oluşturdu. Corebanking uygulamaları, oluşturduğum ve Corebanking Next Generation (CBNG) ismini verdiğim bu yeni alt yapı ile şimdi İşbankasi’nın production sistemlerinde deploy ediliyor.

Neden CBNG’ye gerek duyulduğunu sizlere kısaca aktarmak istiyorum. Başlangıçta tek bir uygulama olarak yola çıkan Corebanking projesi, zaman içinde büyüyerek, bünyesinde üç ve daha fazla uygulama barındırmaya başlamış. Prensipte birbirlerinden bağımsız olan bu projeler ne yazık ki aynı kod köklerine sahip olduklarından, birbirlerinden bağımsız olarak deploy edilmeleri mümkün olmuyordu. Yaşadığımız en büyük sorun, hazır olmayan ve test edilmemiş kodun, Corebanking bünyesindeki herhangi bir uygulamanın test ya da production sistemlerine çıkmayı istemesi durumunda, bu projeyle beraber gitmek zorunda olmasıydı, çünkü tüm Corebanking uygulamaları bir EAR dosyası olarak deploy ediliyordu. Bir başka sorun ise, proje yöneticilerinin sürekli kendi test ya da production çıkışlarını diğer projelerle koordine etmek zorunda olmaları idi. Bu şartlar altında yeni Corebanking uygulamalarının geliştirilmesi, yani binanın üzerinde yeni katlar çıkılması imkansız bir hal alıyordu.

Buradan yola çıkarak mimari ekip / teknik lider toplantılari bünyesinde Corebanking Next Generation alt yapısına geçiş fikri oluştu ve kısa bir zaman sonra bu yeni alt yapıyı oluşturmak için çalışmalara başladım.

Prensip olarak yeni alt yapının “Programming in the large” modeline göre tasarlanması gerekiyordu. Bu modele göre proje bünyesindeki birçok alt proje, ufak ekipler tarafından, birbirlerini etkilemeden, versiyonlanmış modüler ve komponentler kullanılarak geliştirilebilir hale geliyor.

Yeni alt yapı büyük bir gökdelen inşa etmek yerine, bir site oluşturarak, bu site içerisinde 2-3 katlı villalar kurulmasına izin veriyor. Her bir villayı bir proje olarak düşünürsek, ekipler birbirlerinden bağımsız olarak kendi villalarını oluşturabiliyorlar.

Kulağa hoş gelen bu model, ne yazik ki 2 senelik bir kod tabanına sahip bir projeden yola çıkıldığında uygulaması çok zor bir hal alabilir. Karşılaştığım en büyük problemlerden birisi, her proje tarafından kullanılan ortak sınıfların lokalize edilmesi ve her proje tarafından kullanılabilir bir modül haline getirilmesi oldu. Bunun yanısıra sınıflar arasında sirküler bağımlılıkların (circular dependency) olması, ortak kullanılabilir modüllerin ortaya çıkmasını zorlayan bir durumdu. Yer yer DRY (Do not repear yourself) prensibine uyulmadığı için aynı özellikleri taşıyan sınıfların birden fazla lokasyonda bulunması ve konsolide edilmesi karşılaştığım diğer bir sorundu.

İşe mevcut tüm projeleri Maven projesi olacak şekilde yeniden yapılandırarak başladım. Daha sonra Corebanking bünyesindeki en ufak çaplı projeyi seçerek, bu projeyi yeni modele uygun şekilde yeniden yapılandırdım. Bu esnada diğer projelerinde kullanabileceği ortak modüller şekillenmeye başladı. Bu şekilde adım adım ilerleyerek ilk Corebanking uygulamasını CBNG konform hale getirdim. Bu işlemin ardından projenin tüm testlerini (1000 üzerinde acceptance testleri) koşturarak, yeni yapıyı test ettik. Testler yüzde yüz çalışır hale gelinceye kadar yeni alt yapıyı rekonfigüre ettim. Bu işlemler tamamlandıktan sonra yeni alt yapıyı programcı ekibe teslim ettim. Bu şekilde yeni alt yapı sahada yayılmaya başladı. Bu noktadan itibaren iki Corebanking uygulaması, eski ve yeni dünya olarak paralel yaşamaya başladı. Tüm projeyi durdurup, 1-2 ay yeni alt yapıyı oluşturmak için ayıramayacağımız için bu şekilde bir seçim yapmak zorunda kaldık.

Kısa bir zaman sonra ilk CBNG uygulaması bir EAR dosyası olarak production sistemlerinde deploy edildi. Akabinde diğer bir Corebanking uygulamasını aynı şemayi takip ederek eski alt yapıdan yeni alt yapıya uyarladım ve sahada kullanılır hale gelmesini sağladım. Bu sürecin sonunda Corebanking tamemen transform edilmiş ve CBNG olarak hayatını sürdürmeye devam ediyor olacak. Bu gerçekleşene kadar eski ve yeni alt yapı iki değişik EAR olarak yanyana yaşamaya devam edecek.

Lokal repository olarak Nexus serverini kurdum. Bu server bünyesinde ortak kullanılan tüm modüller versiyonlanmış JAR dosyalar olarak yer aldı. Nexus ve Maven bağımlılıkların otomatik yönetimini ve kod birimlerinin ortak ve yeniden kullanımını sağlayan alt yapı komponentleri. Bu şekilde herhangi bir CBNG projesi ihtiyaç duydugu bir modülü Nexus‘dan temin edebilir. Aynı şekilde bu proje diğer projelere sunmak istediği modülleri versiyonlanmış bir Jar dosyası olarak Nexus bünyesine katabilir.

Benim için şüphesiz en heyecan verici faaliyet alanı CBNG oldu. Geliştirme plarformu olarak kullandığımız RAD 7 (Eclipse 3.2) mümkün olan tüm engelleri ortaya koyarak, yaptığım işin hergün heyecan verici kalmasını sağladı :) En büyük sorunlardan birisi RAD‘ın eski bir Eclipse versiyonu olduğu için M2Eclipse pluginini aktüel versiyonunda kullanamıyor olmamdı. Eski ve birçok bugı olan bir M2Eclipse plugin versiyonu ile çalışmanın ne kadar ve heyecan verici olabileceğini düsünebilirsiniz :) Oluşan birçok problem için birçok workaround bulmak zorunda kaldım. Bu kadar sorunla karşılaşacağımı önceden biliyor olsaydım, acaba CBNG‘yi hayata geçirmeye kalkarmıydım? Beni tanıyanlar bu sorunu cevabını biliyor :)

Corebanking Next Generation (CBNG) hakkında yazabileceğim sayfalar dolusu anılarım var. Lakin banka bünyesinde olup bitenleri çok detaylı bir şekilde anlatmak doğru olmaz. Danışman ya da banka çalısanı olarak dikkat etmemiz gereken en önemli konulardan birisi, gizlilik prensibine uymaktır.

Corebanking projesi bünyesinde birçok yetenekli programcıyla çalışma fırsatı buldum. Bilgi alışverişine açık bir ortamda çalışmak gerçekten çok zevk vericiydi. Bu programcı arkadaşlara bu vesile ile buradan kucak dolusu selam ve sevgilerimi gönderiyorum.

EOF ( End of Fun)

Özcan Acar

Maven2 ve OutOfMemory

Danışman olarak çalıştığım bir projenin modüllerini Maven2 kullanacak şekilde yeniden yapılandırdım. Birçok JAR ve WAR dosyası bir araya gelerek büyük bir EAR dosyası oluşturdu. JAR ve WAR’ları oluştururken bir sorun yaşamadım, lakin EAR dosyasını alırken durum farkli idi. EAR projesi için maven clean install komutunu kullandığımda aşağıdaki hata oluşuyordu:

[sourcecode language=”java”]
java.lang.OutOfMemoryError: Java heap space
at java.util.Arrays.copyOf(Arrays.java:2882)
at java.lang.AbstractStringBuilder.expandCapacity(AbstractStringBuilder.java:100)
at java.lang.AbstractStringBuilder.append(AbstractStringBuilder.java:515)
at java.lang.StringBuffer.append(StringBuffer.java:306)
at java.io.StringWriter.write(StringWriter.java:77)
at hidden.org.codehaus.plexus.util.IOUtil.copy(IOUtil.java:214)
at hidden.org.codehaus.plexus.util.IOUtil.toString(IOUtil.java:416)
at hidden.org.codehaus.plexus.util.IOUtil.toString(IOUtil.java:405)
at org.apache.maven.project.DefaultMavenProjectBuilder.readModel(DefaultMavenProjectBuilder.java:1595)
at org.apache.maven.project.DefaultMavenProjectBuilder.readModel(DefaultMavenProjectBuilder.java:1571)
at org.apache.maven.project.DefaultMavenProjectBuilder.findModelFromRepository(DefaultMavenProjectBuilder.java:562)
at org.apache.maven.project.DefaultMavenProjectBuilder.buildFromRepository(DefaultMavenProjectBuilder.java:251)
at org.apache.maven.project.artifact.MavenMetadataSource.retrieveRelocatedProject(MavenMetadataSource.java:163)
at org.apache.maven.project.artifact.MavenMetadataSource.retrieveRelocatedArtifact(MavenMetadataSource.java:94)
at org.apache.maven.artifact.resolver.DefaultArtifactCollector.recurse(DefaultArtifactCollector.java:387)
at org.apache.maven.artifact.resolver.DefaultArtifactCollector.recurse(DefaultArtifactCollector.java:435)
at org.apache.maven.artifact.resolver.DefaultArtifactCollector.recurse(DefaultArtifactCollector.java:435)
at org.apache.maven.artifact.resolver.DefaultArtifactCollector.collect(DefaultArtifactCollector.java:74)
at org.apache.maven.artifact.resolver.DefaultArtifactResolver.resolveTransitively(DefaultArtifactResolver.java:316)
at org.apache.maven.artifact.resolver.DefaultArtifactResolver.resolveTransitively(DefaultArtifactResolver.java:304)
at org.apache.maven.plugin.DefaultPluginManager.resolveTransitiveDependencies(DefaultPluginManager.java:1499)
at org.apache.maven.plugin.DefaultPluginManager.executeMojo(DefaultPluginManager.java:442)
at org.apache.maven.lifecycle.DefaultLifecycleExecutor.executeGoals(DefaultLifecycleExecutor.java:694)
at org.apache.maven.lifecycle.DefaultLifecycleExecutor.executeGoalWithLifecycle(DefaultLifecycleExecutor.java:556)
at org.apache.maven.lifecycle.DefaultLifecycleExecutor.executeGoal(DefaultLifecycleExecutor.java:535)
at org.apache.maven.lifecycle.DefaultLifecycleExecutor.executeGoalAndHandleFailures(DefaultLifecycleExecutor.java:387)
at org.apache.maven.lifecycle.DefaultLifecycleExecutor.executeTaskSegments(DefaultLifecycleExecutor.java:348)
at org.apache.maven.lifecycle.DefaultLifecycleExecutor.execute(DefaultLifecycleExecutor.java:180)
at org.apache.maven.DefaultMaven.doExecute(DefaultMaven.java:328)
at org.apache.maven.DefaultMaven.execute(DefaultMaven.java:138)
at org.apache.maven.cli.MavenCli.main(MavenCli.java:362)
at org.apache.maven.cli.compat.CompatibleMain.main(CompatibleMain.java:60)
[INFO] ————————————————————————
[INFO] Total time: 3 seconds
[INFO] Finished at: Tue Oct 26 11:40:45 EEST 2010
[INFO] Final Memory: 9M/9M
[INFO] ————————————————————————
C:\CCVIEWS\itcs_oacar_UCM_YUKSELIS\CBVOB01\CorebankingAppBuilder>
[/sourcecode]

EAR dosyası birçok JAR ve WAR’dan oluştuğu için doğal olarak büyük bir hacme sahip. Default Maven2 ayarları bu boyuttaki bir EAR dosyasını oluşturmak için yeterli değil.

Bu sorunu aşmak için Maven’in daha fazla hafıza alanını kullanabilmesi gerekiyor. Bunu sağlamak için Windows işletim sistem ile çalışıyorsanız, console altında

set MAVEN_OPTS=-Xmx512m

ya da Linux/Unix altında

export MAVEN_OPTS=-Xmx512m

komutunu girmeniz yeterli. Bir sonraki mvn komutu tanımladığınız şekilde yeni hafıza alanı ile çalşacaktır.

İlk Program Bug’ı

Bug ingilizce dilinde böcek, bilgisayar dillerinde bir program hatası anlamına geliyor. İlk program bug’ı 1947 yılında Grace Murray Hopper’in Harvard Üniversitesi’nde kullandığı Mark II Aiken isimli röle (relay) (resim 1) bazlı hesaplayıcıda (primitif bir bilgisayar) bulundu.


Resim 1

9 eylül 1947 tarihinde hesaplayıcının programlandığı şekilde çalışmadığı, sorun çıkardığı görüldü Yapılan araştırma üzerine F panelindeki 70 numaralı rölenin bacakları arasında bir güvenin (moth) sıkışıp kaldığı görüldü. Program hatasının sebebi bulunmustu; bir güve yani bir böcek (ingl. bug).

Bilgisayar programlama tarihine ilk program hatası olarak geçen bu böcek operatör tarafından log defterine resim 2’deki şekilde eklendi.


Resim 2

Bu işlemin ardından operatörler hata giderildi anlamına gelen debugged (böcek temizlendi) kelimesini kullanmaya başladılar. Bizim bugünlerde sıkça kullandığımız debug kelimesinin kökeni bu güveden geliyor :)

Bug kelimesi 1947’den öncede sistem hataları için kullanılan bir terimdi. Örneğin Amerika’daki ilk telefon şebekelerinde sesin karıncalı gelmesi durumunda hatta hata var anlamına gelen „bugs in a telephone cable“ ifadesi kullanılırmış.

Kim Daha İyi Programcı?

Çoğu zaman programcı adaylarının piyasada en çok talep gören programramlama dilini seçip, bu dili öğrendikleri malum. Bu doğal bir seçim; talep olan yerde arzın bedeli olur. Bu bedel programcının iyi bir maaş ile hayatını sürdürmesi anlamına gelir.

Bilindiği üzere son zamanların en popüler ve talep edilen dili Java. İnternetteki birçok istatiktik Java’nın bir numara olduğunu tastikliyor. Programcı adaylarının da Java’yı seçmeleri doğal.

Java’yi bilenler ve kullananlar iyi ve akıllı programcılardır degil mi? Peki Python ya da piyasası pek fazla olmayan bir başka dili bilen bir programcının sadece Java’ya hakim bir programcıdan daha iyi ve akıllı bir programcı olduğunu söylesem nasıl tepki verirdiniz?

İyi programcı, program yazmayı seven programcıdır. İyi programcı yenilikleri deneyip, ufkunu genişleten programcıdır. İyi programcı programcılık dünyasının sadece Java’dan oluşmadığını bilendir. Peki iyi programcıyı nasıl anlarsınız? Bir sonraki iş görüşmesinde işe alınacak programcı adayına Java haricinde hangi dil ya da dilleri bildiğini sorun. Alacağınız cevap programcının ne kadar iyi olduğunu gösteren indikatördür. Eğer aday sadece Java’yı bildiğini söylerse iyi bir programcı olma ihtimali doğru olabilir. Bunun ispatı edindiği tecrübeler ve bilgi birikimidir. Eğer aday Java’nın yanında Python ya da Groovy dillerine de hakim olduğunu söylerse, bilin ki karşınızda akıllı (smart) bir aday duruyor. Neden? Bunun nedeni çok basit. Piyasası olmayan bir programlama dilini ögrenmiş bir programcı, program yazmayı gerçekten seviyor olmalı ki talebin dışında kalan bir programlama dilini zaman ayırarak öğrenmiş. Bu onun yenilikçi, ögrenmeyi ve program yazmayı seven birisi oldugunu gösterir. Karşınızdaki bu kişi büyük bir ihtimalle sadece Java bilen bir adaydan çok daha akıllı ve programcılık konusunda ileri seviyede.

Yanlış anlaşılmasın; Java’ya hakim olanlarda mutlaka iyi programcılardır. İyileri de var, iyi olmayanları da. Ama piyasının ihtiyacı olmayan bir dili öğrenen bir programcı çok daha fazla potansiyele sahip. Bu bir gercek! Ben böyle bir programcıyı tercih ederdim.

Sadece bir programlama dilinde (bu genelde piyasası olan bir dil olacaktır) takılıp kalmış olanların verdiği cevap hep aynı olacaktır: “Çalıştığım ortamlarda yeni bir programlama dili öğrenme fırsatı bulamadım.” Gerçekten programcılığa gönül vermiş birisi o fırsatı hemen yaratır!

Bu konuda Paul Graham’ın yazısını okumanızı tavsiye ederim.

Common Reuse Principle (CRP) – Ortak Yeniden Kullanım Prensibi

Bu prensip hangi sınıfların aynı paket içinde yer alması gerektiği konusuna açıklık getirir. CRP’ye göre beraberce tekrar kullanılabilir yapıda olan sınıfların aynı paket içinde olması gerekir.

Bu yazıyı PDF dosyası olarak aşağıdaki linkten edinebilirsiniz.


EOF (End of Fun)
Özcan Acar

Decorator Tasarım Şablonu

Mevcut bir sınıf hiyerarşisini ya da sınıfın yapısını değiştirmeden, oluşturulan nesnelere yeni özelliklerin eklenme işlemini gerçekleştirmek için Decorator tasarım şablonu kullanılır.

Alt sınıfların oluşturulması yöntemiyle, sınıflara yeni özelliklerin eklenmesi, daha sonra sisteme eklenecek alt sınıflar için değiştirilmesi zor kalıpların oluşmasını beraberinde getirir. Bu durumda, üst sınıflarda tanımlanmış olan bazı özellikler statik ve alt sınıflar için değistirilemez ya da kullanımı engellenemez bir hal alabilir. Kullanıcı sınıflar içinde bu sorun teşkil edebilir, çünkü kendi istekleri doğrultusunda bir nesnenin ne zaman ve nasıl oluşturulması gerektiğini yönlendiremeyebilirler.

Nesnelere, sahip oldukları sınıfların yapılarının değistirilmeden yeni özelliklerin eklenmesini sağlayan Decorator tasarım şablonu ile, istenilen özelliklerin ekleneceği nesne başka bir nesne içine gömülür. Yeni özellik eklenen nesneyi içine alan nesneye dekoratör ismi verilir. Dekoratör nesnesi ile yeni özellik eklenen nesne aynı üst sınfa dahil olduklarından, birbirleriyle değiştirilebilir haldedirler. Bu özellikten dolayı kullanıcı sınıf, dekoratör sınıf ile dekoratör nesne bünyesinde bulunan diğer nesne arasında ayrım yapmaz. Nesneler arası ilişkiye aşagıda ye ralan Uml diagramında görüyoruz.

Bu yazıyı PDF olarak edinebilirsiniz.

  Decorator Tasarım Şablonu (46,6 KiB, 10.956 yükleme)


EOF (End of Fun)
Özcan Acar

Yeni KurumsalJava Seminerleri

15 mart’dan 30 mart 2010’a kadar, üniversitelerde ücretsiz KurumsalJava.com seminerleri düzenlemek üzere İstanbul’da bulunacağım. İlgilenler bana acar[AT]unitedinter.net adresinden ulaşabilirler.

___________________________

Özcan Acar
Bilgisayar Mühendisi

Sun Java Champion
Sun Certified Architect (SCEA 5)

http://www.ozcanacar.com
http://www.KurumsalJava.com

Java’da Finalizer Metodu

Java_tr grubunda aşağıdaki yer alan soru soruldu. Bu soru ve benim bu konudaki düşüncelerim aşağıda yer almaktadır.

Java’da bulmaca sevenlere; Aşağıda ki kod parçası için çıktı ne olur,
“finalized” yazar mı? Constructor’ýnda exception fırlatmış bir nesnenin
finalize işleminden geçmesini bekler misiniz?

[source language=’java’]
public class FinalizerTest {

public FinalizerTest() {
System.out.println(“constructed”);
throw new RuntimeException();
}

protected void finalize() throws Throwable {
System.out.println(“finalized”);
}

public static void main(String[] args) {
try {
new FinalizerTest();
} catch (Exception e) {
System.out.println(“exception”);
}
System.gc();
}
}
[/source]

Benim verdiğim cevap şu şekildedir:


Java’da finalize() kullanılması doğru değildir, çünkü JVM’in finalize metodunu ne zaman koşturacağını kestirmek mümkün değildir. Buna güvenerek örneğin finalize() içinde kullanılan kaynakları serbest bırakmak yapılabilecek en büyük hatalardan birisidir. Pratikte finalize() metodu kesinlikle kullanmamalıdır. Finalizer kullanımı performansı düşürür. Finalizer ile nesnenin yok edilmesi daha uzun zaman alır. Finalize yerine bir terminasyon metodu kullanılmalıdır. gc() metodunun kullanımı da GC nin hemen devreye gireceği garantisini vermez.

Yukarıda yer alan programın konstruktöründe try catch ile hata yakalanarak, daha önce bahsettiğim terminasyon metodu (örneğin myExit()) koşturulmalıdır.


EOF ( End Of Fun)
Özcan Acar

Java’da Final Anahtar Kelimesi

Java’da final anahtar kelimesi aşağıda yer alan yapılar için kullanılabilir:

  • Final sınıf değişkenleri: Final olan bir sınıf değişkenine sadece bir kere değer ataması yapilabilir ve bu atama sadece sınıf konstrüktöründe gerçekleşebilir.
  • Final metot parametreleri: Final olarak tanımlanmış bir metot parametresine sadece bir kere değer atanabilir. Metot parametrelerinin tamamen final olarak tanımlamış olmalarında büyük fayda vardır. Bu şekilde parametrenin metot bünyesinde değişikliğe ugrama tehlikesi ortadan kaldırılmış olur.
  • Final metotlar: Final olan bir metot ne alt sınıflarca yeniden yüklenebilir (method overloading) ne de saklı (hidden) tutulabilir.
  • Final sınıflar: Final olan bir sınıf genişletilerek bir alt sınıf oluşturulamaz.

Final anahtar kelimesi Java programcılığında en çok göz ardı edilenlerdendir. En son siz ne zaman final anahtar kelimesini kullandınız?
Final anahtar kelimesi programın daha doğru, hatalara dayanıklı ve performanslı çalışmasını sağlar.

Final anahtar kelimesinin kullanımında yapılan en büyük hatalardan birisi final static olarak tanımlanmış olan bir sınıf değişkenine değistirilebilir bir değerin atanmasıdır. Örneğin aşağıdaki tanımlama yanlıştır, çünkü static değişken final olmasına rağmen, bu değişkene atanan değer, kullanıcı tarafından değiştirilebilir.

[source language=’java’]
public class App
{
public static final String[] LIST = {“1″,”2″,”3”};

public static void main(String[] args)
{
String[] list = App.LIST;
list[0] = “2”;
System.out.println(App.LIST[0]);
}
}
[/source]

Yukarda yer alan main() metodunda final olan LIST degiskeninin ihtiva ettiği array değiştirilmektedir. Bu sorunu ortadan kaldırmak için LIST değişkeni private yapılabilir ve bu değişkeni baz alarak içeriğinin değiştirilemeyeceği bir array değerini geri döndüren metot oluşturulabilir. Bunun bir örneği aşağıda yer almaktadır:

[source language=’java’]
import java.util.Arrays;
import java.util.Collections;
import java.util.List;

public class App
{
private static final String[] LIST = {“1″,”2″,”3”};

public static final List getList()
{
return Collections.unmodifiableList(Arrays.asList(App.LIST));
}

public static void main(String[] args)
{
List list = App.getList();
list.remove(0);
System.out.println(list);
}
}
[/source]

Bu program koşturulduğunda alınacak hata şu şekildedır:


Exception in thread “main” java.lang.UnsupportedOperationException
at java.util.Collections$UnmodifiableList.remove(Collections.java:1162)
at test.App.main(App.java:22)

Bu şekilde final olarak tanımladığımız LIST değişkenin ihtiva ettiği değerleri üzerinde oynama yapmak mümkün değildir. getList() metodu bünyesinde Collections.unmodifiableList() ile içeriğinin değiştirilmesi mümkün olmayan bir liste oluşturulmaktadır.


EOF ( End Of Fun)
Özcan Acar

Covariant Return Types

Java 1.5 ile kullanıma sunulan ve covariant return type ismini taşıyan bir yapı mevcuttur. Java 1.5 öncesi bir alt sınıf, bir üst sınıfın sahip olduğu metodu yeniden implemente etmek (method overriding) istediginde, bu metodun geri döndürdüğü veri tipinin, üst sınıftaki metot ile aynı olması gerekmekteydi. Bunun bir örneği aşağıda yer almaktadır.

[source language=’java’]
package test.controller;

import java.util.Map;

import test.criteria.Criteria;

public abstract class AbstractController implements Controller
{
public void executeFilter()
{
Map map = createCriteria().getCriteriaMap();

}

public abstract Criteria createCriteria();
}
[/source]

Soyut (abstract) olan AbstractController sınıfı bünyesinde, alt sınıflarda implemente edilmek üzere createCriteria() isminde bir metot tanımlıyoruz. AccountTableController sınıfı bu metodu implemente etmektedir.

[source language=’java’]
package test.controller;

import java.util.HashMap;
import java.util.Map;

import test.criteria.MyCriteria;
import test.model.Konto;

public class AccountTableController extends AbstractController
{
private Account model = new Account();

public Criteria createCriteria()
{
Map map = new HashMap();
map.put(“kontonr”, model.getKontonr());
map.put(“blz”, model.getBlz());
return new Criteria(map);
}
}
[/source]

Görüldüğü gibi AccountTableController.createCriteria() metodu Criteria tipinde bir degeri geri döndürmektedir. Bu metodun geri döndürdüğü değerin Java 1.5 öncesi Criteria tipinde olması gerekmektedir, çünkü üst sınıfta tanımlanmış olan bu metodun, üst sınıf bünyesinde geri döndürdüğü değer Criteria tipindedir.

Java 1.5 ile bu durum değişmiştir. Üst sınıfta yer alan bir metot alt sınıfta tekrar reimplement edilirse (method overriding), reimplemente edilen metodun geri döndürdüğü değerin tipi, üst sınıftaki metodun geri döndürdüğü sınıfın bir alt sınıfı olabilir. Bunun bir örneği aşağıda yer almaktadır.

[source language=’java’]
package test.controller;

import java.util.HashMap;
import java.util.Map;

import test.criteria.MyCriteria;
import test.model.Konto;

public class AccountTableController extends AbstractController
{
private Account model = new Account();

@Override
public MyCriteria createCriteria()
{
Map map = new HashMap();
map.put(“kontonr”, model.getKontonr());
map.put(“blz”, model.getBlz());
return new MyCriteria(map);
}
}
[/source]

MyCriteria, Criteria sınıfının bir alt sınıfıdır ve AccountTableController sınıfı implemente ettiği createCriteria() metodunun MyCriteria tipinde bir değeri geri döndürmesi sağlamıştır. Bu şekilde cast işlemi yapılmadan alt sınıfların daha zengin tipte verileri geri döndürebilmeleri amaçlanmaktadır.


EOF ( End Of Fun)
Özcan Acar

Java Enum ile Singleton Tasarım Şablonu

Daha önceki bir yazımda Singleton tasarım şablonunun ne olduğunu ve Java’da nasıl kullanıldığını yakından incelemiştik. Bu yazımda Java 1.5 den itibaren kullanıma sunulan Enum sınıfı ile singleton tasarım şablonunun nasıl kullanılabileceğine değinmek istiyorum.

Öncelikle küçük bir örnek üzerinde singleton bir nesnesinin nasıl oluşturulacağına bir göz atalım:

[source language=’java’]
package com.kurumsaljava.com.designpatterns.singleton;

public class MySingleton
{
private static final MySingleton instance = new MySingleton();

private MySingleton()
{
}

public void myMethod()
{

}
}
[/source]

MySingleton sınıfının sahip olduğu konstruktör private olduğu için bu sınıftan bir nesne oluşturmamız mümkün değildir. Bu sınıf bünyesinde ve MySingleton tipinde olan instance ismindeki sınıf değişkeni singleton nesnedir. Bu sınıf ilk kullanıldığında private olan konstruktör bir defaya mahsus olarak işlem göreceği için instance degişkeni bir singleton nesne haline gelecektir. Buradaki sorun, reflection yöntemleri kullanılarak private olan konstruktörün birden fazla singleton nesne oluşturmasını sağlayabilmektir. Bunun yanısıra eger MySingleton sınıfı Serializable interface sınıfını implemente ediyorsa, readResolve() metodunun da implemente edilmesi gerekmektedir, aksi taktirde deserializasyon esnasında yeni bir nesne oluşturulur ki, bu da singleton tasarım şablonunun mantığına ters düşer.

Java 1.5 den itibaren kullanıma sunulan Enum sınıfı ile singleton nesneler oluşturmak mümkündür. Bunun bir örneği aşağıda yer almaktadır.

[source language=’java’]
package com.kurumsaljava.com.designpatterns.singleton;

public enum MySingletonEnum
{
INSTANCE;

public void myMethod()
{

}
}
[/source]

MySingletionEnum.INSTANCE sadece ve sadece bir kere mevcut olan bir singleton değişkendir. Bunun yanısıra reflection metotları kullanılarak yeni bir singleton olmayan nesne oluşturulamaz. Ayrıca serializasyon işlemlerinde readResolve() kullanılmak zorunda kalmadan enum nesnesinin singletonluğu garanti edilmektedir. Tek elementli olan bir enum sınıfı singleton tasarım şablonunu implemente etmek i.in kullanılabilecek en iyi yöntemdir.

Oracle’ın Sun ve Java için stratejik planları hakkında ip uçları

JUG (Java User Group) e-posta listesinde olduğum için bana ulaşan bir e-postayı sizlerle paylaşmak istedim. E-posta Oracle’ın Sun ve Java için stratejik planları hakkında ip uçları verebilir…

———————————–
This is the only statement that I am aware of thus far:

“Oracle plans to increase investment in Java, Sparc, Solaris, and
MySQL technologies which is expected to increase the demand for
professionals with proven expertise in these areas. Oracle remains
fully committed to developing and promoting the expertise of these
sought-after specialists. Oracle University will continue to provide
comprehensive training and certification programs for these areas, and
will honor all unexpired certification exam vouchers purchased through
Sun. ”

I will provide more info if I can get my hands on it.

Justin Kestelyn

On Feb 1, 2010, at 4:02 PM, Joshua Partogi wrote:

> Hi all,
>
> Does anybody know about the status on Sun Certifications? Will the
> title changed to Oracle Certification in the future? I looked at the
> certification page is still at Sun’s Certification website, but if
> someone is for example taking the Certified Java Programmer, will he/
> she be called SCJP or OCJP? Calling him/her as an SCJP can be
> misleading since Sun as a company has been acquired by Oracle. Does
> anybody know Oracle’s plan on this? Shall I just wait until Oracle
> has made an official announcement before taking any Java
> certification? Also, will our previous Java certification still valid?
>
> Kind regards,
>
> —
> http://twitter.com/scrum8